abonneer nu
Frisgroen

Herstellende slaap

Door Ingeborg Swart op Friday 22 February 2019 17:15
  • ignore touch

    x © Pixabay

mail pinterest

Het is weer eens zover: de griep heerst. Overal om me heen hoor ik van mensen die ziek en zwak thuis zitten of bij wie een familielid niet fit is. En net zo vaak klinkt dan meteen het advies om maar even rustig aan te doen en lekker veel te slapen.

Het is zo’n standaardriedeltje dat je er nauwelijks over nadenkt, laat staan of het nou ook echt helpt. Als je ziek bent voel je je prut en moe, en is extra slapen gewoon wel fijn. Je lichaam heeft het er immers maar moeilijk mee op zo’n moment. 

Maar daar zit meer achter dan je misschien denkt. De grotere slaapbehoefte bij een infectie wordt veroorzaakt door een gen dat ook een antimicrobieel stofje produceert. In fruitvliegjes dan. De betrokken wetenschappers kunnen het nog niet met zekerheid zeggen, maar vermoeden dat bij mensen en andere zoogdieren een vergelijkbaar proces bestaat. Het ontdekte gen bij de fruitvliegen heet nemuri, naar het Japanse woord voor slaap. Wanneer een vliegje een infectie te pakken had, kwam het gen in actie en gaf opdracht om een bepaald stofje te produceren. Dat stofje bleek vervolgens twee functies te hebben: het werkte op zichzelf actief tegen indringers, en het stimuleerde het deel van de hersenen dat slaap reguleert. Door het gen kunstmatig extra te stimuleren sliepen de vliegen dieper én hadden ze minder ongewenste bacteriën in hun lichaampjes. Als de onderzoekers het gen uitschakelden hadden de fruitvliegen helemaal geen extra behoefte aan slaap bij een infectie en hadden ze een minder grote overlevingskans.

In mensen is zo’n systeem nog niet aangetoond, maar er zijn wel aanwijzingen dat het bestaat. Een aantal stoffen waarvan bekend is dat ze betrokken zijn bij afweerreacties hopen op bij slaapgebrek en lijken gericht de slaap te bevorderen. Net als bij de fruitvliegen hebben die stofjes dan twee werkingen die helpen tegen een infectie. Het precieze effect en hoe en wanneer ze geproduceerd worden moet alleen nog even uitgevonden worden. Of nouja, ‘even’, stiekem zijn die processen zo ingewikkeld dat dat nog een hele kluif gaat worden. Maar het vermoeden dat het zo werkt is al leuk, toch? Dus de volgende keer dat je een zieke collega/buurvrouw/vriend spreekt kun je met volle overtuiging aanraden om extra te slapen. Dat is ten slotte wat je genen je op zo’n moment opdragen, en wat hopelijk voor het snelste herstel zal zorgen.