abonneer nu
Recensies

Consequens in de voetsporen van een cantorij

Geplaatst op maandag 1 april 2019 19:42
  • Consequens in Ruiner Mariakerk. © Gerrit Boer

pinterestmail

Ruinen - Wie kent nog de componist Heinrich Schütz? Als men hem al kent wordt er vaak een kaartje aangehangen: kerkmuziek, dat is toch saai en langdradig?

Locatie: Mariakerk, Ruinen
Aantal bezoekers: 50
Waardering: ****

De tenor Han Warmelink, tevens leider van Consequens begaf zich zondagmiddag in de Ruiner kerk op het pad van de cantor. Hij is een ideale pleitbezorger voor kerkmuziek die vaak ten onrechte op de plank blijft liggen.

Het programma dat Consequens uitvoerde was gewijd aan muziek voor de Lijdenstijd. Dat er zoveel passiemuziek geschreven is in het Lutherse Duitsland tussen 1600 en 1750 is niet altijd bekend. Harmelink zette de schijnwerper op Schütz, een tijdens zijn werkzame leven in Dresden beroemd kerkmusicus.

Leven en dood

Centraal stonden van Schütz Die sieben Worte Jesu en delen uit zijn begrafenismuziek, de Musikalische Exequien. Aangevuld met enkele motetten ontstond er een programma met louter passiemuziek. Kerkmuziek verlangt geen applaus, alleen het volgen van de tekst, de toehoorders voelden dat feilloos aan. Vijf zangers en een instrumentaal ensemble bestaande uit twee violen, cello en orgel was voldoende om de luisteraars ademloos geboeid te houden.

In Die sieben Worte hoorden we regel voor regel de zinnen die Jezus aan het kruis gesproken heeft. Warmelink soms als evangelist, maar de tekst ook verdeeld over de andere zangers, met de bariton Michiel de Vries in de Jezus-woorden. Een klein passie-oratorium, zeer verhalend uitgevoerd met een duidelijk verstaanbare tekst.

Een fraai klinkend begin - en slotkoor, met twee violen en basso continuo. Enkele temposchommelingen daargelaten ontstond er een indringende uitvoering.

De begrafenismis van Schütz berust op hetzelfde principe. Ook hier bijbelteksten die afwisselend solo of door koor uitgevoerd werden. Harmelink liet daar in de bezetting zijn fantasie op los, niet ongebruikelijk in Barokmuziek. Zo hoorden we een tekstzetting voor drie mannenstemmen, en een tekst voor de mannelijke alt, mooi uitgevoerd. In de meerstemmig gezette koordelen viel op hoe mooi de twee sopranen qua stem bij elkaar passen en glans gaven aan het ensemble. Soms klonken zij als één stralende stem.

De bas Rein van Dijk vormde met zijn soepele, warme stem een mooi fundament in de koordelen. Wietse Meinardi en de celliste vakkundige continuospelers die kleine oneffenheden goed opvingen. Leek de speelse Canzonetta van Buxtehude niet te passen bij de passiemuziek, toen het voorafgaande motet van Buxtehude eindigde met een helder klinkend Alleluia was de vrolijke Canzonetta volkomen op zijn plaats.

Buxtehude werd bekend door zijn veelvuldig gebruik van een gelijkblijvend motief in de bas. Ook in het motet Herr, wenn ich..klonk van begin tot eind een motiefje van zes noten. Daarboven weefden de stemmen een mooi uitgevoerde compositie. Een juweeltje in de koorliteratuur. Alles werkte mee om de tekst van het laatste motet te onthouden: het aandachtige publiek, de sobere, goed klinkende kerk met de bloedrode kleur van de banken.

De tekst al eeuwen lang toepasselijk: laat ons gaan in vrede. Kerkmuziek saai? In een uitvoering waar de nadruk op de expressie van de tekst ligt zeker niet.

Marjan Doorn

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Meppeler Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.