abonneer nu
Recensies

De 'Witte dubbel' van The Beatles: het album dat alle kanten uitschiet

Door Wouter Bessels op vrijdag 9 november 2018 11:04
  • The Beatles - Luxe versie van 'The White Album'. © Universal Music

  • The Beatles - Luxe versie van 'The White Album'. © Universal Music

pinterestmail

Meppel / Steenwijk - De beroemde 'Witte dubbel' van The Beatles viert vandaag Abraham. Het album is om die reden opnieuw uitgebracht: in een gloednieuwe mix, plus demo’s en fragmenten van de opnamesessies en een fraai boekwerk. Wat maakt ‘The Beatles’ zo speciaal ten opzichte van andere albums van John, Paul, George en Ringo?

We gaan terug naar het jaar 1968. Manager Brian Epstein is overleden. The Beatles hebben behoefte aan een nieuwe kapitein. Een nieuw klankbord, een nieuwe koers. De film ‘Magical mystery tour’ flopt hopeloos en de druk om met een succesvolle opvolger voor ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ te komen stijgt met de dag.

Tijdens een bezoek aan de goeroe Maharishi Mahesh Yogi in India wisselen John Lennon, Paul McCartney, George Harrison en Ringo Starr het mediteren af met het schrijven van liedjes. Bij terugkomst nemen ze die in de thuisstudio van Harrison op. Akoestisch, zonder teveel opsmuk. Alle 27 liedjes van die proefopname uit mei 1968 vullen een aparte cd in de luxe editie van ‘The Beatles’ - zoals de ‘the white album’ officieel heet. Deze demo’s vormen in feite de kiem van het werk dat de band in 1968, maar ook in 1969 uitbrengt. Een paar liedjes pas zelfs na het uiteenvallen van de groep, zoals ‘Child of nature’ van Lennon (het latere ‘Jealous guy’) en ‘Junk’ van McCartney. De ‘Esher demo’s’ zijn een belangrijke schakel in het groepsverhaal.

(lees hieronder verder)

Wat vinden zij van de 'witte dubbel'?

Peter Kroes (labeleigenaar Milkcow Records uit Meppel): 'Wij hadden vroeger geen Beatles platen thuis staan. De albums heb ik pas op latere leeftijd leren kennen. De hits kende ik al, maar op de platen zaten nog zoveel andere goede nummers verborgen. Dat was echt een ontdekking. De latere platen vond ik in het begin niet zo interessant, daar moest ik echt in komen. Zo ook de witte dubbel; het idee vond ik wel meteen heel tof: een bij elkaar geraapte verzameling nummers waarbij alles mag en kan. Elk nummer klinkt anders, een beetje zoals bepaalde jaren 90 lo-fi platen. Het was ook het einde van die 'gezellige' Beatles. Ik draai bij voorkeur de mono-versie, dat is de mix waar de jongens zelf nog invloed op hadden.' Favoriete liedje: 'De eerste die mij te binnen schiet is 'Happiness is a warm Gun'. Het is zo'n nummer dat je vaker moet horen om hem echt te snappen. Ik kende het nnummer in eerste instantie van The Breeders, die ook een mooie versie hebben gedaan op hun eerste plaat 'Pod'.'

Bert Beugeling (oud-discjockey en mediaproducer uit Nijeveen: ‘Ik was destijds behoorlijk verrast over de enorme verscheidenheid op het album. Je hoorde duidelijk wie wat schreef. De mannen hadden een enorme muzikale ontwikkeling doorgemaakt. Ik realiseerde mij dat Lennon toen 'pas' 28 jaar was, McCartney 26 en George Harrison 25. Jonge broekies.’ Favoriete liedje: ‘Ik heb The Beatles ontdekt via George Harrison. Mijn tweede singletje ooit was ‘What is life’ dat hij later solo uitbracht. Ik was meteen verkocht. Ook op de witte dubbel is een song van George mijn favoriet. Hoe je jezelf in de schaduw van Lennon en McCartney zo kunt ontwikkelen om ‘While my guitar gently weeps' te schrijven. Petje af.’

Wim Sagel (Beatles-fan uit Meppel): ‘Voordat ik alle achtergronden kende, zoals de onderlinge spanningen, vond ik de witte dubbel een allegaartje van hoog niveau. Maar niet alles was vergeleken met ‘Sgt. Pepper’s... even goed. Eigenlijk was één plaat met de allerbeste nummers voldoende.’ Favoriete liedje: ‘’Happiness is a warm gun’, alleen al om de titel. En ‘Julia’, Lennons oerkreet van verlangen maar zijn jong gestorven moeder. Prachtige melodie en tekst.’

Mark ten Hoor (zanger/gitarist The Kryng uit Meppel): ‘Ik was een jaar of 13 toen ik de plaat voor het eerst hoorde. Ik moest er wel aan wennen, vooral aan ‘Revolution 9’; tot dat moment kende ik alleen hun muziek uit de beginjaren. Al gauw vond ik de muziek, hoe kaal en wit de hoes ook was, erg creatief klinken. Een beetje een ‘ziek’ sfeertje, maar verder een doorgaans warm geluid in prachtige nummers, van mierzoet tot best wel snoeihard.’ Favoriete liedje: ‘Dat is erg moeilijk kiezen. ‘Glass Onion’ zet ik de laatste jaren graag op, omdat deze er zo lekker uit knalt. Gevoelig, maar ook stevig en agressief. Rare tekst ook. Het is het derde nummer van de plaat en geeft de sfeer mooi weer.’

  • gallerij afbeelding

    Beatles - White Album - Mark ten Hoor. © NDC/ Wouter Bessels

  • gallerij afbeelding

    Beatles - White Album - Mark ten Hoor. © NDC/ Wouter Bessels

Geen een liedje klinkt hetzelfde

The Beatles willen na het pretentieuze ‘Sgt. Pepper’s...’ terug naar de eenvoud. Ze besluiten grotendeels zelf het heft in handen te nemen. In de studio werken ze veelal apart van elkaar aan het nieuwe materiaal, zodat producer George Martin weinig grip meer op de opnames heeft. McCartney en Lennon vinden elkaar nog steeds in hun vooruitstrevende ideeën, maar merken ook dat Harrison zich als schrijver sterker profileert. Al gelijk op kant 1 schiet de muziek alle kanten op. Een sterke opener van McCartney (‘Back in the USSR’), waarna met ‘Dear Prudence’ van Lennon de muzikale deuren wagenwijd opengaan en Harrison met ‘While my guitar gently weeps’ - inclusief een solerende Eric Clapton - keihard van zich laat horen. Zo dendert het eclectische werk in ruim anderhalf uur door. Geen een liedje klinkt hetzelfde. Het serene ‘Mother nature’s son’ wordt amper vijf minuten later gevolgd door ‘Helter skelter’: hardrock in zijn meest essentiële vorm. En wat te denken van ‘Revolution 9’, een acht minuten durende geluidscollage van Lennon en zijn eega Yoko Ono. Een vreemd, maar tegelijkertijd baanbrekend werk binnen de popmuziek in die tijd. ‘Past dit wel op een Beatles-album?’ vroegen critici zich destijds af.

De nieuwe mix is verzorgd door George Martins zoon Giles. Hij heeft ieder liedje opnieuw opgebouwd vanuit de afzonderlijke opnamesporen en dat geeft een veel directer en transparanter geluid - net zoals hij dat vorig jaar overtuigend bij de remix van ‘Sgt. Pepper’s...’ deed. Zo is ‘Helter skelter’ niet meer die brei van gitaren. Dankzij meer detail wint het nummer aan diepte. Akoestische parels als ‘I will’, 'Julia' en ‘Blackbird’ klinken in essentie niet anders dan vroeger, maar toch: de liedjes sprankelen als nooit tevoren.

Speciaal voor schatgravers

Naast de cd met Esher demo’s vormen voor de ware schatgravers de drie cd’s vol met opnamesessies een ware ontdekkingstocht. Het ontstaan van ‘Revolution 1’ (waarin elementen van ‘Revolution 9’ te horen zijn), jamsessies, ‘Good night’ zonder orkest maar simpel op gitaar, de Harrison-outtake ‘Not guilty’ en ‘Martha my dear’ zonder blazers en strijkers. Zelfs de eerste take van ‘Hey Jude’, de beroemde single die niet op het album stond. Meeluisteren met The Beatles in de studio: een ruim drie uur durende fascinerende ervaring.

Zo kleurrijk als de muziek is, zo somber ziet de hoes eruit. Het ontwerp van Richard Hamilton is volledig wit en ieder exemplaar is genummerd. In de oorspronkelijke hoes zitten de platen, een poster met foto’s en songteksten en vier foto’s van de leden. Ook die zijn in de nieuwe uitgave bijgesloten, net als (in de super deluxe versie) een lijvig boek met het ontstaan van de dertig songs, in woord en beeld.

De experimenten, de vier afzonderlijke bandleden. Het dubbelbum staat er bol van. Bijna een jaar na ‘The Beatles’ zet de groep met ‘Abbey Road’ een dikke punt. Zo wordt de eenvoud van de witte dubbel toch nog herenigd met de ambitie van ‘Sgt. Pepper’s...’.

Wouter Bessels

Het 'White Album' van The Beatles verschijnt vandaag als een luxe box (met 6 cd's, een Blu-ray en een boek) of als 3cd/4lp-versie (het opnieuwe gemixte album plus de cd met Esher demo's). Tevens is het opnieuw gemixte album als dubbel-lp verkrijgbaar.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Meppeler Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.