abonneer nu
Recensies

Jeroen van Merwijk is nog lang niet op zijn retour

Geplaatst op vrijdag 8 maart 2019 11:41
  • Jeroen van Merwijk. © Corbino

pinterestmail

Meppel - Jeroen van Merwijk excelleert met zijn liedjes. Ook in zijn alweer veertiende programma Lucky. Hij is een taalvirtuoos die dankzij een prima stem en doorgaans ingetogen gitaarspel behoort tot de beste muzikale tekstdichters van ons land.

Locatie: Ogterop (Engelenbak), Meppel
Aantal bezoekers: 100
Waardering: ****

Hij is 63 en koketteert met het gegeven dat hij zich in de nadagen bevindt van een niet bijster succesvolle carrière in de kleinkunst. Een loopbaan van dalen en diepe dalen. Hij is sterk in zijn zelfspot. Hij spaart zich niet. Heerlijk om jezelf te relativeren en neer te zetten als een karikatuur van een artiest. Daarin is hij origineler dan in de momenten dat er zelfgenoegzaamheid doorklinkt. De ironie ligt constant op de loer.

Verkeerde been

Het knappe is dat Jeroen van Merwijk zijn publiek behendig en sluw op het verkeerde been kan zetten. Voor de pauze laait het oude gepassioneerde cabaretier-vuur in hem op met een harde aanval op het Trimbosch Instituut en op misleidende anti roken-campagnes. Scherp.

Er volgt een prachtig lied met zijn onnavolgbare rijmwerk over euthanasie. Later geeft hij een imitatie weg van Jan Pietersz. Coen als voorman van de VOC. Van Merwijk laat hem de slavenhandel vergoelijken. Bezoekers liggen in een deuk. Dan komt de venijnige clou. De VOC zou nu door kinderhanden kleding laten maken in India en Pakistan. Indirect schuift Van Merwijk de lachende bezoekers medeverantwoordelijkheid in de schoenen voor kinderarbeid. Zo geraffineerd gaat Jeroen van Merwijk te werk.

Hij gebruikt een bekende stijlfiguur in de kleinkunst door een alter ego in de vorm van een genderneutrale kat Lucky op te voeren. Deze slimme kat is bij de woning van de Van Merwijks in Frankrijk komen aanlopen. Hij bouwt met dit verhaal zijn programma op en laat de kat menselijke trekjes vertonen. Wat Jeroen van Merwijk, mild geworden in de loop der jaren, niet meer over zijn lippen krijgt, durft Lucky zeker wel ter sprake te brengen.

Gaandeweg neemt Lucky de regie over. Direct na de pauze komt hij op als de mens geworden kat, vermomd als een strijdbare ouwe rocker met zonnebril op en lange leren jas aan. Hij speelt op elektrische gitaar ruige rock en een swingende bluessong.

Rauwe kantjes

Lucky schuurt meer dan zijn bedenker, zoekt de rauwe kantjes op. Betoogt in een confronterende beschouwing dat ons land wel heel gemakkelijk door de hele vaderlandse geschiedenis heen excuses aanbiedt. Excuses voor executies tijdens foute politionele acties en voor het in de steek laten van complete bevolkingsgroepen, onder wie de Molukkers, de Papoea's in Nieuw Guinea en de Bosniërs in Srebrenica. De zogenaamd op zijn retour zijnde liedjeszanger annex cabaretier is en blijft een scherpzinnige analyticus. Niet al zijn conferences boeien. Uithalen naar Halbe Zijlstra als staatssecretaris van kunst en cultuur die niet van kunst en cultuur houdt, is wel erg gedateerd. De zeven zonden waarmee hij de VVD associeert, bevestigen de inhoudelijke kracht van de ervaren cabaretier.

Oudejaarsconference

Jeroen van Merwijk, zegt hij, schijnt in het echt leuker te zijn dan op het podium. Daaraan probeert hij hardnekkig vast te houden. Deze ironische introspectie werkt niet helemaal. Wordt de echte Van Merwijk bewust niet grappig of speelt hij dat? Hij zakt een beetje door deze dubbele bodem. Van Merwijk is in de eerste plaats de taalrijke liedjesschrijver. Hij introduceert een nieuw fenomeen in de theaterwereld: een oudejaarsconference in liedjes.

Sardonisch

Hij schrijft iedere dag een nieuw lied, declameert er enkele en zingt er een tiental. Tot en met een venijnige meezinger, waarin de bezoekers het refrein met de meest erge ziekten vocaal vrolijk ondersteunen. Hij lacht sardonisch. Het slot laat niets te raden over. De cabaretier is in de ogen van Lucky echt overbodig geworden. Willen we meer of minder Van Merwijk? Er klinkt een schot. Dat is het einde. Ook van de ironie.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Meppeler Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.